Zer Bazaar

Kuyumcuda KDV: külçe istisnası ile özel matrah

Külçe altın ile işlenmiş mücevher aynı KDV rejimine tabi değildir. Hangisinin hangi kapsamda olduğunu bilmek, faturanın doğru kesilmesinin ön şartıdır.

Son güncelleme: 8 Kasım 2026. Mevzuat değişir, okuduğunuz tarihi kontrol edin.

İki ayrı rejimKülçe → istisna · İşlenmiş → özel matrahKülçe altın, gümüş ve kıymetli taş teslimi istisna kapsamındadır. İşlenmiş kıymetli maden tesliminde ise matrah, külçe bedeli düşülerek hesaplanır.

Altın faturasında hangi kod yazılır?

Külçe altın, külçe gümüş ve kıymetli taş satışında faturaya KDV istisna kodu 230 yazılır. Altından yapılmış takı ve sikke altın satışında özel matrah kodu 805, gümüşten yapılmış takı ve sikke gümüş satışında 808 yazılır. 230, satışta KDV alınmadığını gösterir. 805 ve 808 ise KDV'nin yalnız işçilik ve kâr üzerinden alındığını gösterir.

Neden iki rejim var?

Altının kendisi ile altına yapılan işçilik vergi karşısında aynı şey sayılmaz. Külçe hâlindeki kıymetli maden teslimi istisna kapsamındadır. İşlenmiş bir üründe ise verginin konusu, ürünün içindeki külçe değeri değil, ona eklenen değerdir — bu yüzden matrah özel olarak hesaplanır.

Külçe teslimi: istisna

Külçe altın, külçe gümüş ve kıymetli taş teslimleri Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17/4-g maddesi kapsamında istisnadır. Elektronik faturada bu, UBL-TR istisna kodlarından biriyle belirtilir. Kuyumculukta karşılığı 230 kodudur. Farklı bir kod yazmak faturanın reddedilmesine ya da yanlış beyana yol açar.

İşlenmiş ürün: özel matrah

İşlenmiş kıymetli maden tesliminde matrah, satış bedelinden ürünün içindeki külçe bedeli düşülerek bulunur. Altında dayanağı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 23/e maddesidir, gümüşte aynı maddenin (g) bendine dayanan KDV Genel Uygulama Tebliğidir. Uygulamada bu, KDV'nin işçilik ve kâr üzerinden hesaplanması anlamına gelir. Faturada özel matrah sebebi bir kodla belirtilir. Bu kod altında 805, gümüşte 808'dir.

Kodları neden doğru yazmak gerekir?

Bu kodlar faturanın hangi rejimde kesildiğini beyan eder. Yanlış kod, belgenin sistem tarafından reddedilmesine ya da kabul edilip yanlış beyana dönüşmesine yol açar. İkincisi daha tehlikelidir, çünkü hata anında görünmez.

Platin ve paladyum?

Platin ve paladyum, 32 sayılı Karar anlamında kıymetli maden sayılır ve işlenmiş hâlleri özel matrah kapsamında değerlendirilebilir. Ancak külçe istisnası için kullanılan 230 kodu altın ve gümüşe özgüdür, platin külçeye uygulanmaz. Bu ayrım pratikte seyrek karşılaşılan bir durumdur ve mali müşavirinizin teyidiyle ilerlemenizi öneririz — bu sayfa o teyidin yerini tutmaz.

Kaynaklar

  • KDV Kanunu 17/4-g — külçe altın, gümüş ve kıymetli taş teslimlerinde istisna.
  • KDV Kanunu 23/e (altın) ve 23/g ile KDV Genel Uygulama Tebliği III/A-4.2.2 (gümüş) — işlenmiş kıymetli maden tesliminde özel matrah.
  • Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar — kıymetli maden tanımı.
  • Gelir İdaresi Başkanlığı, UBL-TR Kod Listeleri — kısmi istisna kodu 230, özel matrah kodları 805 ve 808.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, vergi danışmanlığı değildir. Mevzuat değişir, kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.